CEGLANO-BETONOWE DZIWO

Z kim by nie porozmawiać, to jednak nie do końca wie co to jest i do czego służyło. Bunkier chyba jakiś. Jako mieszkańcy Torunia i Stawek przyzwyczailiśmy się, że pełno u nas w okolicy takich. A jednak coś co nazywamy potocznie bunkrami to są forty, schrony i inne budowle fortyfikacyjne mające różne przeznaczenie militarne. Zbudowano je w różnym czasie i siłami żołnierzy różnych armii. Odczarujmy więc jedno takie dziwo, które mijamy na co dzień wszyscy…

 

 

Schron przy ul. Idzikowskiego Toruń

Właśnie takie stoi przy ul. Idzikowskiego u zbiegu z ul. Podgórską na skraju parku czyli na przedpolu większego elementu fortyfikacyjnego - Przyczółka Mostowego. Takie wartownie, bo są to schrony wartownicze, o konstrukcji ceglano-betonowej dla jednego (rzadziej dwóch) żołnierzy umieszczano w miejscach, gdzie znajdowały się punkty kontrolne dla przemieszczających się grup ludzi (np. grudziądzkie zakłady lotnicze – schrony przy ul.ul. Żwirki i Wigury oraz Parkowej), stanowiska wartownicze na terenie lub w pobliżu obozów (dwa schrony na przedpolu Fortu XI w Toruniu – podobóz budowlany lokomotywowni na Kluczykach), jako osłona ważnych obiektów (międzytorze po zachodniej stronie tejże lokomotywowni) i jako osłona innych obiektów (w przypadku wartowni przy ul. Idzikowskiego jest to pobliska szczelina przeciwlotnicza SLDG od strony parku). Wartownia powstała najprawdopodobniej w ramach niemieckiego programu budowy takich obiektów w latach 1942-45.

 

Schron przy ul. Idzikowskiego Toruń

W takiej konstrukcji przebywało na zmianę 1-2 żołnierzy, pełniąc często wielogodzinną wartę w niesprzyjających warunkach pogodowych, bez możliwości palenia otwartego ognia dla utrzymania odrobiny ciepła dozorując obszar wyznaczony przez dowódcę. Konstrukcja przystosowana była do operowania ogniem z broni maszynowej i wytrzymania ostrzału bezpośredniego. Kierunek ustawienia otworów strzeleckich wskazywał obszar kontrolowany przez wartę i powód lokalizacji takiej konstrukcji. W tym wypadku było to blokowanie dostępu do infrastruktury kolejowo-drogowej Dworca Głównego oraz zabudowań baraków obozu robotników przymusowych pobliskiej cegielni, na którym obecnie leży osiedle mieszkaniowe.

 

 

Schron przedpole Fortu XI Toruń

 

Schron przedpole Fortu XI Toruń

Schron na ul. Idzikowskiego składa się z dwóch części – głównej ceglanej izby bojowej z żelbetową pokrywą z możliwością ostrzału w trzech kierunkach (pół-zach., poł. i poł-wsch.) oraz osłony wąskiego wejścia od północy wykonanej również z formie ukośnego zadaszenia z płyty żelbetowej na ceglanej podporze - przelotni (wejścia do takich obiektów lokowano zawsze od strony nienarażonej na ostrzał). Jest posadowiony w stosunkowo bezkolizyjnym komunikacyjnie miejscu, co też jest powodem tego, że nie został zlikwidowany jako przeszkoda w nowej inwestycji czy przebudowie drogi.

 

Schron lokomotywownia Kluczyki Toruń

 

Schron ul. Żwirki i Wigury Grudziądz

 

Po wojnie wiele takich obiektów usuwano, rozbierano lub po prostu zasypywano. Były niszczone i dewastowane jako niepotrzebne trudno usuwalne elementy krajobrazu, ale też wstydliwe dziedzictwo strasznych czasów wojny i okupacji. Nasz obiekt się ostał i choć nadgryziony miejscowymi ubytkami cegły i betonu, zaśmiecony i nieco przysypany trwa niewzruszenie mijany obojętnie przez mieszkańców, nie wiedzących co to jest i coraz mniej domyślających się jego pierwotnej funkcji. A przecież to już jest zabytek czasów minionych. I może należałoby o niego zadbać?

Podziękowania dla Adama Kowalkowskiego

Dodaj komentarz

Filtered HTML

  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Dozwolone znaczniki HTML: <a> <em> <strong> <cite> <blockquote> <code> <ul> <ol> <li> <dl> <dt> <dd>
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.

Plain text

  • Znaczniki HTML niedozwolone.
  • Adresy internetowe są automatycznie zamieniane w odnośniki, które można kliknąć.
  • Znaki końca linii i akapitu dodawane są automatycznie.
CAPTCHA
Poniższe zadanie ma na celu stwierdzenie, czy jesteś człowiekiem, a tym samym przeciwdziałanie spamowi.